Decyzje
Co postanowiono – i jak to jest pomyślane
Od marca 2025 Bundestag, rząd federalny i UE opublikowały ciąg decyzji: zmianę konstytucji, ustawy, plany finansowe, tytuły budżetowe, programy wsparcia i rozporządzenia. Tu każdy dokument ma podstawę, treść i cel – cel w brzmieniu uzasadnienia.
500 mld €fundusz specjalny wg art. 143h ustawy zasadniczej, zatwierdzenia w ciągu dwunastu lat
22,0 mld €z funduszu specjalnego na transport w 2026, po 11,7 mld € w 2025
16,3 mld €z tego w 2026 na utrzymanie federalnych linii kolejowych
2,45 mld €w 2026 na ERTMS – w infrastrukturze i taborze
13modernizacji korytarzy 2027–2031 zamiast dotychczasowych 21 (BMV, 09.10.2026)
Stan: 23 października 2026. Sumy 2025/2026 z trzech tytułów transportowych w uproszczonym zestawieniu planów finansowych BMF.
Niemcy: dziewięć dokumentów
Od zmiany konstytucji po tytuł budżetowy. Prawa kolumna cytuje, czemu dokument ma służyć.
| Dokument | Podstawa | Co zawiera | Jak jest pomyślany |
|---|---|---|---|
| Ustawa zasadnicza, art. 143h | 22.03.2025, BGBl. 2025 I nr 94 | Fundusz specjalny do 500 mld € na dodatkowe inwestycje w infrastrukturę i neutralność klimatyczną do 2045; 100 mld € dla krajów związkowych, 100 mld € dla Funduszu Klimatu i Transformacji; zatwierdzenia w ciągu dwunastu lat. | „… przez wiele lat narosła ogromna publiczna luka inwestycyjna w cyfryzacji i infrastrukturze.” (druk Bundestagu 20/15096, tłum. własne) |
| SVIKG | 30.09.2025, BGBl. 2025 I nr 230 | Dziewięć obszarów federalnych; dodatkowość tylko przy udziale inwestycji w budżecie powyżej 10%; zatwierdzenia do 31.12.2036; kontrola wyników. | Fundusz „zapewnia długoterminową podstawę finansowania inwestycji w modernizację Niemiec”. Punkt wyjścia: „stopień nowoczesności publicznego kapitału” malał. (druk 21/779, tłum. własne) |
| LuKIFG | 20.10.2025, BGBl. 2025 I nr 246 | 100 mld € dla krajów i gmin według stałego klucza; neutralnie wobec podmiotu; od 50 000 € na działanie. | Krajom przysługuje „100 miliardów euro także na inwestycje krajów w ich infrastrukturę”. (art. 143h ust. 2 ustawy zasadniczej, tłum. własne) |
| Plany finansowe funduszu 2025 i 2026 | przyjęte w październiku 2025 i grudniu 2025 | Transport 2026: 16,3 mld € na utrzymanie linii kolejowych, 3,25 mld € na mosty i tunele dróg federalnych, 2,45 mld € na ERTMS. | Tytuł dosłownie: „Wyposażenie niemieckiej infrastruktury i taboru (pociągi, wagony) w europejski system sterowania ruchem ERTMS” (tłum. własne). |
| BSWAG § 11c – generalna modernizacja | 03.07.2024, BGBl. 2024 I nr 224 | 41 korytarzy o dużej przepustowości. Utrzymanie i wymiana są łączone podczas „jednorazowego, wielomiesięcznego pełnego zamknięcia”. | Zakłócenia z winy infrastruktury mają „spaść o 80 procent” – najpóźniej 100 dni po ponownym otwarciu. (BMV, 09.10.2026, tłum. własne) |
| BSWAG § 1 ust. 3 | wersja obowiązująca | Rozbudowa, budowa i odbudowa federalnych linii kolejowych „leży w nadrzędnym interesie publicznym i służy bezpieczeństwu publicznemu”. | Waga kolei przy wyważaniu interesów w planowaniu i zezwoleniach. |
| Ustawa o przyszłości infrastruktury | 22.07.2026, BGBl. 2026 I nr 224 | Ułatwienia w planowaniu i zezwoleniach, obejmujące „także wszystkie działania w infrastrukturze transportowej finansowane z funduszu specjalnego”. | „Głównym celem ustawy jest znaczne zwiększenie efektywności procedur planowania i zatwierdzania, ogólnie, a zwłaszcza w transporcie i energetyce.” (druk 21/4099, tłum. własne) |
| Opłata drogowa dla ciężarówek, BFStrMG §§ 3 i 11 | wersja obowiązująca | Stawka obejmuje składnik kosztów emisji CO₂. Połowa wpływów jest przeznaczona na drogi federalne. | Reszta ma być wykorzystana „w przeważającej mierze na działania dotyczące federalnych linii kolejowych”. (§ 11 ust. 3, tłum. własne) |
| Umowa koalicyjna 2025 | CDU, CSU i SPD | Polityczna deklaracja intencji, nie ustawa. | „Chcemy przenieść więcej przewozów towarowych z drogi na kolej.” (tłum. własne) |
Co budżet federalny przewiduje dla kolejowych przewozów towarowych
Tytuły budżetowe w części 12, w mln €.
| Tytuł (brzmienie, skrót) | Plan 2026 | Plan 2025 |
|---|---|---|
| Dotacje dla firm prywatnych na inwestycje w transport kombinowany | 90,3 | 92,7 |
| Dotacje inwestycyjne … bocznice i inne obiekty kolejowych przewozów towarowych | 30,0 | 30,0 |
| Obniżenie opłat za dostęp do torów w przewozach towarowych | 265,0 | 275,0 |
| Wsparcie przewozów rozproszonych (pojedynczymi wagonami) | 300,0 | 300,0 |
| Obniżenie opłat za obiekty infrastruktury usługowej | – | 35,0 |
Co to znaczy: środki trafiają do terminali i bocznic, na opłaty za trasy i przewozy rozproszone – czyli na dostęp do sieci i koszty korzystania z niej. Wsparcia opłat za obiekty nie ma już w budżecie 2026.
Generalna modernizacja: nowy harmonogram
9 października 2026 BMV i DB InfraGO odchudziły kolejność: 13 zamiast 21 modernizacji korytarzy w latach 2027–2031. „Żadna modernizacja nie zostaje skreślona, tylko przesunięta” (tłum. własne). Kolejność od 2032 zostanie ustalona w przyszłym roku.
| Rok | Korytarze |
|---|---|
| 2027 | Lehrte – Berlin · Rosenheim – Salzburg · Fulda – Hanau |
| 2028 | Köln – Koblenz · München – Rosenheim (1) · Hagen – Unna – Hamm · Lübeck – Hamburg |
| 2029 | Hamburg – Hannover · Würzburg – Ansbach – Treuchtlingen · Aachen – Köln |
| 2030 | Stendal – Magdeburg · Uelzen – Stendal |
| 2031 | Lehrte – Groß Gleidingen · München – Rosenheim (2) |
- ETCS standardem: przy modernizacji korytarzy ETCS ma być co do zasady przygotowany i montowany. Późniejsze przejście na „ETCS Level 2 bez sygnałów” „może nastąpić, gdy floty pojazdów zostaną w dużej mierze doposażone” (tłum. własne).
- Objazdy dla towarów: przy Lehrte – Berlin od lutego dostępna będzie druga trasa objazdowa dla przewozów towarowych.
- Pierwsze wyniki: na odcinku Norymberga – Ratyzbona zakłócenia z winy infrastruktury „spadły o ponad 90 procent”. Obertraubling – Pasawa i Troisdorf – Wiesbaden zostaną otwarte w połowie grudnia 2026.
Europa: siedem dossier
Rozporządzenie TEN-T (UE) 2024/1679 opisujemy w części Kolej i transport kombinowany. Tu dossier, które doszły od tego czasu.
| Dokument | Stan październik 2026 | Istota | Cel |
|---|---|---|---|
| Pakiet Komisji „Greening Freight” | wnioski z 11.07.2023 | Masy i wymiary, przepustowość kolei, rozliczanie emisji; do tego rewizja dyrektywy o transporcie kombinowanym. | „… cutting transport emissions by 90% by 2050 …” – bez hamowania rynku wewnętrznego. |
| Rozporządzenie o przepustowości (UE) 2026/1184 | przyjęte | Trasy przydziela się z koordynacją europejską. Dotąd: „decided annually, nationally and manually”. | Przewozy transgraniczne: „around 50% of rail freight crosses borders”. |
| CountEmissionsEU, rozporządzenie (UE) 2026/1030 | przyjęte | Wspólna metoda rozliczania emisji gazów cieplarnianych usług transportowych. | – |
| Rewizja dyrektywy o transporcie kombinowanym, 2023/0396(COD) | wniosek; w Parlamencie „Awaiting committee decision” | Wsparcie dla przewozów, które zmniejszają koszty zewnętrzne o co najmniej 40% wobec samego transportu drogowego. | Zwiększyć konkurencyjność transportu intermodalnego. |
| Rewizja mas i wymiarów, 2023/0265(COD) | Parlament przyjął stanowisko; stanowisko Rady w pierwszym czytaniu w toku | Rewizja dyrektywy 96/53/WE. | Część pakietu „Greening Freight”. |
| Instrument „Łącząc Europę”, transport | nabór 2024, rozstrzygnięty 07/2025 | 2,8 mld € na 94 projekty; 77% trafia na kolej. | Rozbudowa TEN-T. |
| Pakiet Komisji o mobilności wojskowej | wniosek | Szybsze przemieszczanie sprzętu i personelu przez granice. | Ustalenie Komisji: „Transport capabilities, such as flatbed wagons and Ro-Ro ferries, remain scarce.” |